22 Қырқ 2020
Материал М.Отаралиев

Психологиялық қызметтің жұмыс істеу қағидасы

  1. Жалпы ережелер
  2. Осы "Атырау облысының орта білім беру ұйымдарындағы психологиялық қызметтің жұмыс істеу қағидалары" (бұдан әрі - Қағидасы) орта білім беру ұйымдарында психологиялық қызметтің (бұдан әрі-Психологиялық қызмет) жұмысын реттейді.
  3. Психологиялық қызмет көрсету Қазақстан Республикасының Конституциясы, "Білім туралы" 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына, Бала құқықтары туралы конвенцияға, сондай-ақ осы Қағида шеңберінде жүзеге асырылады.
  4. Психологиялық қызмет орта білім беру ұйымдарының құрылымдық бөлімшесі болып табылады.
  5. Психологиялық қызметтің құрылымы білім беру ұйымдарының тұрпатына, түріне және қажеттілігіне, сондай–ақ педагог-психологтар штатының бірлік санына қарай айқындалады.
  6. Психологиялық қызметтің құжаттамасы:

      1) Осы Қағидаларды;

      2) орта білім беру ұйымының басшысымен бекітілген Психологиялық қызметтің күнтізбелік жұмыс жоспарын;

      3) ведомстволық бағыныстылығына қарай аудандық (қалалық) білім беру бөлімдерімен немесе "Атырау облысы Білім беру басқармасы" мемлекеттік мекемесімен (бұдан әрі-Жоғары тұрған орган) бекітілген психологиялық сабақтардың, тренингтердің және басқа да психологиялық жұмыс түрлерінің әдістемелік әзірмелерін;

      4) психодиагностикалық әдістемелердің деректер банкі мен тізбесін;

      5) білім алушылардың психологиялық дамуының жеке карталарын; топтық психологиялық портреттерін;

      6) психологиялық тексерудің нәтижелерін, қорытындысы мен ұсынымдарын;

      7) орта білім беру ұйымы басшысының мөрімен бекітілген психологиялық қызметтің жұмыс түрлерін (психодиагностикалар, дамыту, түзету, ағартушылық, сараптамалық, әдістемелік жұмыстарды, жеке және топтық консультация беру, психологиялық қызметке сұраныс беру) есепке алуды тіркеу журналын;

      8) Белгіленген кезеңдерге (тоқсан, жартыжылдық, бір жыл) ішінде берілетін Психологиялық қызметтің жұмысы туралы талдамалық есептерді қамтиды.

  1. Психологиялық қызметтің жыл ішіндегі жұмыс қорытындысы Жоғары тұрған орган бекітетін орта білім беру ұйымының есептік құжаттамаларында қамтылады.
  2. Орта білім беру ұйымдарындағы Психологиялық қызметтің мақсаттары мен міндеттері
  3. Психологиялық қызметтің мақсаты – білім беру ұйымдарында білім алушылардың психологиялық денсаулығын сақтау, қолайлы әлеуметтік-психологиялық жағдай жасау және білім беру үдерісіне қатысушыларға психологиялық қолдау көрсету.
  4. Психологиялық қызметтің міндеттері:

      1) білім алушылардың тұлғалық және зияткерлік дамуына ықпал ету, өзін-өзі тәрбиелеу және өзін-өзі дамыту қабілетін қалыптастыру;

      2) білім алушыларға ақпараттық қоғамның жылдам дамуында олардың табысты әлеуметтенуіне психологиялық тұрғыдан жәрдем көрсету;

      3) білім алушылардың тұлғасын психологиялық-педагогикалық зерделеу негізінде әрбір білім алушыға жеке тұрғыдан ықпал ету;

      4) психологиялық диагностиканы жүргізу және білім алушылардың шығармашылық әлеуетін дамыту;

      5) психологиялық қиыншылықтар мен білім алушылардың проблемаларын шешу бойынша психологиялық түзету жұмыстарын жүзеге асыру;

      6) психологиялық проблемаларды шешуде және оқу-тәрбие жұмыстарының қолайлы әдістерін таңдауда ата-аналар мен педагогтерге консультациялық көмек көрсету;

      7) білім беру үдерісі субьектілерінің психологиялық-педагогикалық құзыреттілігін көтеру.

  1. Психологиялық қызмет жұмысының негізгі бағыттары
  2. Психологиялық қызмет психодиагностикалық, консультациялық, ағартушылық-профилактикалық, түзету-дамытушылық және әлеуметтік-диспетчерлік бағытта жүзеге асырылады.
  3. Психодиагностикалық бағыттар:

      1) білім алушыларды психологиялық диагностикалау;

      2) білім алушылардың бейімделуі, дамуы мен әлеуметтенуі мақсатында оларды кешенді психологиялық тексеру;

      3) білім алушылардың қабілеттілігі, қызығушылығы мен икемділігін психологиялық диагностикалау;

      4) психологиялық диагностиканың қорытындысы бойынша психологиялық тұжырымдар мен ұсыныстарды дайындау.

  1. Консультациялық бағыттар:

      1) білім алушыларға, ата-аналар мен педагогтерге олардың сұранысы бойынша консультация беру;

      2) білім алушыларға, ата-аналар мен педагогтерге жеке тұлғалық, кәсіптік өзін-өзі айқындау проблемалары және қоршаған ортамен өзара қарым-қатынастар бойынша жеке және топпен консультация жүргізу;

      3) күйзелістік, жанжалдық, қатты эмоционалды күйзелістік жағдайда болып табылатын білім алушыларға психологиялық қолдау көрсету;

      4) тұлғааралық және топаралық жанжалдарды шешуде делдалдық жұмыстарды ұйымдастыру.

  1. Ағартушылық-профилактикалық бағыттар:

      1) білім алушылар мен педагогтердің өзін-өзі айқындауына, кәсіптік өсуіне ықпал ету;

      2) білім алушылар бейімсіздігінің психологиялық алдын алу;

      3) педагогтерді аттестаттауды әлеуметтік-психологиялық қолдау;

      4) әдістемелік бірлестіктер мен педагогикалық кеңестің және медициналық-психологиялық-педагогикалық консилиумдарының жұмысына ықпал ету.

  1. Түзету-дамытушылық бағыттар:

      1) жеке тұлғалық өсуге арналған тренингтер өткізу;

      2) білім алушылар мен педагогтердің тұлғалық, зияткерлік, эмоционалды-жігерлік, шығармашылық даму үйлесімділігі бойынша психологиялық түзету және дамыту сабақтарын ұйымдастыру;

      3) жанжалдық тұлғааралық қатынастарды түзету.

  1. Әлеуметтік-диспетчерлік бағыттар:

      1) педагог-психологтың және кең көлемде талап етілетін мамандардың кәсіптік құзыреттілігі, функционалдық міндеттері шеңберінен шығатын проблемаларды шешу бойынша (дефектологтарға, логопедтерге, тифлопедагогтарға т.б.) аралас-мамандармен жұмыс жүргізу;

      2) әлеуметтік-медициналық-психологиялық қызметтер туралы деректер банкін қалыптастыру;

      3) аралас-мамандармен және шұғыл жағдайда көмек көрсету бойынша мүдделі органдармен өзара іс-қимыл нәтижелерінің мониторингін жүргізу.

  1. Психологиялық қызмет жеке және топтық негізде білім алушыларға және педагог қызметкерлерге жұмыстың диагностикалық, дамытушылық, түзету және профилактикалық түрлері кешенін жүргізу үшін жекеленген ғимараттарға орналасқан және қажетті жағдайлармен қамтамасыз етілген педагог-психолог кабинеті базасында жұмыс істейді.
  2. Психологиялық қызметтің жұмысын Жоғары тұрған орган үйлестіреді.
  3. Психологиялық қызметтің жұмысы педагогикалық және медициналық қызметкерлермен, оның ішінде денсаулық сақтау жүйесімен, қамқоршылық және қорғаншылық органдарымен, ата-аналар қоғамымен тығыз байланыста жүзеге асырылатын болады.
  4. Психологиялық қызмет педагог - психологтардың әдістемелік бірлестігімен, психологиялық орталықтармен, тәжірибелі психологтар кафедралары және қауымдастықтарымен, білім бөлімдерінің әдістемелік кабинеттерімен өзара әрекетеседі.
  5. Педагог-психологтың кәсіби қызметі
  6. Педагог-психолог өз қызметінде:

      1) осы Қағиданы басшылыққа алады;

      2) өзінің кәсіби құзыреттілігі және біліктілік талаптары шеңберінде шешім қабылдайды;

      3) жалпы психологияны, педагогикалық психология мен жалпы педагогиканы, жеке тұлға психологиясы және дифференциалды психология, балалар және жас ерекшеліктік психология, әлеуметтік психология, медициналық психологияны , психодиагностика, психологиялық консультация беруді және әлеуметтік, практикалық және жас ерекшеліктік психология саласындағы психологиялық ғылымның жаңа жетістіктерін білуі қажет;

      4) диагностикалық, дамытушылық, әлеуметтік-психологиялық, психологиялық түзету және консультативтік–профилактикалық жұмыстардың ғылыми -негізделген әдістемелерін қолданады;

      5) белсенді оқыту, әлеуметтік-психологиялық тренинг байланыс әдістерін, жеке және топтық кәсіптік консультациялар берудің, білім алушылардың қалыпты дамуының диагностикасы мен түзетудің заманауи әдістерін біледі;

      6) барлық оқу кезеңінде білім алушының жеке-психологиялық ерекшеліктерінің психологиялық диагностикасын жоспарлайды;

      7) білім алушылардың тұлғалық қалыптасуындағы және дамуындағы ақаулықты анықтайды;

      8) білім алушыларға, педагогтерге, ата-аналарға жеке, кәсіптік және басқа да мәселелерді шешуде психологиялық көмек және қолдау көрсетеді;

      9) күйзелістік, жанжалдық, қатты эмоционалды күйзелістік жағдайда болып табылатын педагогтерге, білім алушыларға психологиялық көмек және қолдау көрсетуді жүзеге асырады;

      10) білім алушылардың бейәлеуметтік әрекеттерінің алдын алады және оларды уақытылы түзетуді жүзеге асырады;

      11) өзінің кәсіптік құзыреттілігін және біліктілігін арттырады;

      12) тиісті кәсіби даярлығы жоқ адамдардың білім беру ұйымдарында психологиялық диагностика, психологиялық түзету жұмыстарын жүргізуге жол бермейді;

      13) білім беру ұйымдарының әлеуметтік саласын үйлестіруді қалыптастыру және әлеуметтік бейімсіздіктің туындауының алдын алу бойынша жұмыстарды жүзеге асырады;

      14) зерттеу жұмыстарының материалдары бойынша психологиялық-педагогикалық қорытынды жасайды;

      15) дамыту және түзету бағдарламаларын жоспарлауға және әзірлеуге қатысады;

      16) білім алушылар, педагогикалық қызметкерлер мен ата-аналар арасында психологиялық мәдениетті қалыптастырады;

      17) білім алушылармен, ата-аналармен және педагогтармен психодиагностикалық, консултациялық, ағартушылық-профилактикалық, түзету-дамытушылық және әлеуметтік-диспетчерлік жұмыстардың нысанын және әдісін таңдайды;

      18) оқу-тәрбие үдерісін ұйымдастыру бойынша құжаттамалармен, білім алушылардың, педагогтердің жеке істерімен танысады;

      19) түзету және дамытушылық бағдарламаларын және психологиялық жұмыстың жаңа әдісін жасауды талқылауға қатысады;

      20) жоғары оқу орындарының психология кафедраларымен және тәжірибелі психологтар қауымдастықтарымен байланысты қолдайды;

      21) Психологиялық қызметтің жұмысын жақсарту мәселесі бойынша жоғары тұрған органға ұсыныспен шығады;

      22) пәндік кафедралардың және медициналық-психологиялық-педагогикалық консилиумның, педагогикалық және әдістемелік кеңестердің жұмысына қатысады;

  1. Педагог-психолог:

      1) психологиялық диагностикалау нәтижелерінің нақтылығын, пайдаланылатын диагностикалық және түзетушілік әдістердің барабарлығын, ұсынымдар мен қорытындылар негізділігін, психологиялық ақпараттың құпиялылығын;

      2) Психологиялық қызметтің есепке алу-есеп беру құжаттамаларының жүргізілуін және сақталуын;

      3) кәсіптік психологиялық этиканың сақталуын;

      4) Психологиялық қызметтің жұмысына берілген материалды-техникалық құралдардың сақталуын қамтамасыз етеді.

  1. Қорытынды ереже
  2. Орта білім беру ұйымының басшысы Психологиялық қызметтің жұмысын қамтамасыз етеді.